آقا میری، هنرمند و مدرس حوزه نگارگری و تذهیب، جنبههای بصری قابل توجه و زیبا را از ویژگیهای بارز آثار استاد محمود فرشچیان عنوان کرد و گفت: آثار این هنرمند، مردمپسند بود و جایگاه ویژهای در میان مردم داشت و در عین حال جامعه هنری هم برای آثار او بسیار ارزش قائل بود.
به گزارش نمایشگاه مجازی هنر تذهیب به نقل از ایرنا، امیرحسین آقامیری ضمن عرض تسلیت به جامعه هنری به خصوص نگارگری به مناسبت درگذشت استاد محمود فرشچیان اظهارداشت: او یکی از مفاخر و بزرگان نگارگری ایران بود و همواره در یاد و خاطره همه ما هست و خواهد بود و با آثار بینظیری که خلق کرده، همواره زنده است و هیچ وقت از میان ما نخواهد رفت. امیدوارم که نظیر چنین استادی بار دیگر تجلی پیدا کند و ما بتوانیم از آثارش بهرهمند شویم.
یکی از ویژگیهای بارز استاد فرشچیان، پرتلاش بودن اوست
وی با اشاره به ویژگیهای هنری استاد فرشچیان گفت: با توجه به الگوبرداری که از آثار این هنرمند داشتهام یکی از ویژگیهای بارز استاد فرشچیان، پرتلاش بودن اوست و مصداق ضربالمثل کار نیکو کردن از پر کردن است، استاد فرشچیان در آثارش کم نمیگذاشت، با توجه به آثاری که خلق کرده بود، تلاش او شبانهروزی و بیوقفه بود.
«آقامیری افزود: استاد فرشچیان هشت دهه پیدرپی در حوزه نگارگری فعالیت کرد. او با تلاش مستمر، نبوغ هنری خود را پرورش داد و در ایران و جهان به شهرت رسید. آثار ارزشمند او نیز علاقهمندان بسیاری را با هنر نگارگری آشنا کرد.»
چهار سال اول فعالیت هنری استاد فرشچیان وقف طراحی شد
این هنرمند نگارگر بیان کرد: یکی دیگر از ویژگیهای استاد فرشچیان، طراحی بسیار قوی او بود. زمانی که در حوزه نگارگری هنرجو بودم، در مصاحبههای متعددی از این استاد شنیدم که بر طراحی تأکید داشت. او گفته بود چهار سال نخست فعالیت هنری خود را وقف طراحی کرده است. این تمرکز بر طراحی باعث شد استاد فرشچیان آثار برجسته و شاخصی خلق کند که مخاطبان از تماشای آنها لذت میبرند.
آثار فرشچیان در دهههای ۴۰ و ۵۰؛ دوران اوج نگارگری
وی اظهار داشت: آثار استاد فرشچیان مردمپسند بود و جایگاه ویژهای در میان مردم داشت. در عین حال، جامعه هنری نیز برای آثار او ارزش فراوانی قائل بود. آثار فرشچیان، بهویژه آثاری که در دهههای ۴۰ و ۵۰ و در دوران سکونت او در ایران خلق شدند، بسیار قوی و ناب بودند. این دههها دوران اوج جوانی، فعالیت و توانایی هنری فرشچیان در حوزه نگارگری بود و او در این دوره برخی از بهترین آثار خود را ترسیم کرد.
نبوغ و تلاش مستمر؛ ویژگیهای برجسته استاد فرشچیان
آقامیری درباره ویژگی منحصربهفرد استاد فرشچیان و تأثیر آن بر نگارگران پس از خود خاطرنشان کرد: استاد فرشچیان از نبوغ خاصی برخوردار بود و ظهور این نبوغ در جامعه هنری و آثارش، به تلاش فراوان و بیوقفه نیاز داشت. استاد فرشچیان در حوزه هنر و سایر زمینهها شبانهروز تلاش میکرد و من همیشه این ویژگی را الگوی خود قرار میدهم.
وی افزود: اگر در حوزه هنر یا هر زمینه دیگری تلاش زیادی داشته باشیم، حتماً موفق خواهیم شد. اگر نبوغ نیز به این تلاش اضافه شود، هنرمند میتواند به جایگاهی منحصربهفرد دست یابد و آثاری بیبدیل و بینظیر خلق کند؛ ویژگیای که در آثار استاد فرشچیان دیده میشود.
بهترین و نابترین آثار فرشچیان مربوطه به دهههای ۴۰ و ۵۰ است
این هنرمند نگارگر با اشاره به تأثیرپذیری از آثار استاد فرشچیان گفت: هنر و هنرمند آیینه جامعه خود هستند و هنرمند هر آنچه را در درون خود دارد، به تصویر میکشد. بهترین و نابترین آثار فرشچیان مربوط به دهههای ۴۰ و ۵۰ و دورانی است که استاد در ایران زندگی میکرد. آثار او در این دوره فضایی کاملاً ایرانی داشتند و توانایی هنری او در حوزه نگارگری به اوج رسیده بود.
آثار شاخص محمود فرشچیان؛ از عصر عاشورا تا داستان موسی و اژدها
آقامیری توضیح داد که استاد محمود فرشچیان در آن دوران، هنرمندی جوان و پرتلاش بود که با بهرهگیری از تجربیات هنرمندان گذشته، مطالعه آثار قدما و مشاهده آثار بزرگان جهان، شیوهای منحصربهفرد در هنر خود ایجاد کرد.
او با پشتکار فراوان توانست آثاری ماندگار خلق کند؛ از جمله «عصر عاشورا»، «ضامن آهو»، «رستم و اژدها» و «داستان موسی و اژدها». به گفته آقامیری، این آثار که در سالها و دورههای مختلفی از فعالیت هنری استاد خلق شدند، جایگاه برجستهای در نگارگری او دارند. او «داستان موسی و اژدها» را نیز از آثار درخشان و بینظیر استاد فرشچیان دانست.
«وی همچنین توضیح داد که هنرمند با فاصله گرفتن از محیط اصلی زندگی خود و ورود به فضایی تازه، ممکن است ارتباط عاطفی خود را با محیط پیشین از دست بدهد و از فرهنگ و جامعه جدید تأثیر بپذیرد.»
از همین رو، او همواره به آثار فرشچیان در دهههای ۴۰ و ۵۰ اشاره میکند و از تماشای آنها لذت میبرد و بهرههای فراوانی میگیرد.
ویژگیهای بصری آثار فرشچیان و تأثیر آنها بر هنرمندان
این هنرمند نگارگر، جنبههای بصری زیبا و قابل توجه را از دیگر ویژگیهای برجسته آثار استاد فرشچیان دانست. به گفته او، همین ویژگیها موجب شد مخاطبان و هنرمندان بسیاری به آثار این استاد علاقهمند شوند.
با این حال، استاد فرشچیان به هنرمندانی که سبک او را دنبال میکردند، توصیه میکرد به تکرار آثارش بسنده نکنند. او معتقد بود که هر هنرمند باید در مسیر خلاقیت، راهی تازه پیدا کند و ظرفیتهای ناشناخته هنر را کشف کند.
توصیه استاد فرشچیان به هنرمندان؛ پرهیز از تقلید و تکرار
آقامیری افزود: استاد فرشچیان بر این باور بود که پیروی صرف از سبک او، پیشرفت هنری محسوب نمیشود؛ بلکه به تکرار و تقلید میانجامد. از نظر او، هنرمندان باید سبکها و شیوههای دیگری را تجربه کنند و به دنبال خلق آثار مستقل و نوآورانه باشند.
این دیدگاه، یکی از نکات مهم در شناخت میراث هنری فرشچیان است. مطالعه آثار استادان بزرگ میتواند زمینه یادگیری و رشد هنری را فراهم کند، اما دستیابی به هویت مستقل هنری به تمرین، تجربه، خلاقیت و پرهیز از تقلید صرف نیاز دارد.
زندگینامه و میراث هنری استاد محمود فرشچیان
به گزارش ایرنا، محمود فرشچیان، هنرمند برجسته نگارگری ایران، در سال ۱۳۰۸ در اصفهان متولد شد. پدرش که به هنر علاقهمند بود، با توجه به اشتیاق فرزندش به نقاشی، او را به کارگاه استاد حاج میرزا آقا امامی فرستاد. فرشچیان سپس در هنرستان هنرهای زیبای اصفهان از استاد عیسی بهادری آموزش دید.
او پس از پایان این دوره به اروپا رفت و چند سال به مطالعه و بررسی آثار نقاشان برجسته غرب پرداخت. این مطالعات در شکلگیری رویکرد هنری او و گسترش نگاهش به هنر نقاشی تأثیرگذار بود.
فرشچیان پس از بازگشت به ایران، فعالیت هنری خود را در اداره کل هنرهای زیبای تهران آغاز کرد. او همچنین مسئولیت مدیریت اداره هنرهای ملی و استادی دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران را بر عهده داشت.
آثار این هنرمند در نمایشگاههای متعدد انفرادی و گروهی در ایران و کشورهای دیگر به نمایش درآمدند و مورد توجه علاقهمندان هنر قرار گرفتند. تأسیس موزه فرشچیان در مجموعه فرهنگیـتاریخی سعدآباد نیز فرصتی برای نمایش بخشی از آثار او به عموم مردم فراهم کرد. بر اساس گزارش یادشده، بیش از ۷۰ اثر از این هنرمند در این موزه گردآوری شده است.
از دیگر جلوههای مهم میراث هنری فرشچیان، طراحی ضریح مطهر امام حسین (ع) و امام رضا (ع) است؛ آثاری که پیوند میان هنر، فرهنگ و باورهای ایرانی را بازتاب میدهند. استاد محمود فرشچیان در ۱۸ مردادماه درگذشت و آثار او همچنان بخشی مهم از میراث نگارگری معاصر ایران به شمار میروند.