Cart is empty
مدیر موزه وقف همدان با اشاره به اهمیت نسخه خطی «حبیبالسیر» گفت: ویژگی برجسته این اثر، جلد نفیس و تذهیبهای نسخه «حبیبالسیر» است که آن را به نمونهای ممتاز از هنر تذهیب دوره صفوی تبدیل کرده است. او توضیح داد که در وسط جلد کتاب یک ترنج زیبا قرار دارد و هنرمندان زمینه آن را با رنگ گلبهی آراستهاند. این طراحی ظریف و هماهنگ نسخه «حبیبالسیر» را به یکی از آثار شاخص تذهیب دوره صفوی تبدیل کرده و پژوهشگران و علاقهمندان هنر ایرانی را جذب میکند.
ثبت ملی نسخه خطی در فهرست آثار کشور
به گزارش وبسایت هنر تذهیب، خسرو محمدی، مدیر موزه وقف همدان، اعلام کرد که مسئولان میراث فرهنگی امسال دو اثر مهم را در فهرست ملی آثار کشور ثبت کردهاند. یکی از این آثار نسخه خطی و وقفی «حبیبالسیر» است که بهعنوان نمونهای برجسته از هنر تذهیب دوره صفوی شناخته میشود و هماکنون در موزه وقف همدان نگهداری میشود. محمدی خاطرنشان کرد که این نسخه نفیس متعلق به دوره صفوی و از مجموعه کتابخانه وقفی واقف بزرگ استان، مرحوم بهاءالملک، است و ارزش تاریخی و هنری بالایی دارد.
طراحی جلد و تذهیبهای شاخص
مدیر موزه افزود: «ترنج میانه جلد کتاب، بخش مرکزی طراحی جلد را تشکیل میدهد. هنرمندان با دقت و ظرافت زمینه آن را با رنگ گلبهی آراستهاند. این ترکیب رنگ و طرح، جلوهای روحانی و هماهنگ به جلد بخشیده است. تذهیبگران دوره صفوی با مهارت و دقت فراوان این نسخه را زینت دادهاند و نمونهای ماندگار از هنر تذهیب صفوی خلق کردهاند.»
اهمیت محتوایی کتاب حبیبالسیر
محمدی ادامه داد: «کتاب حبیبالسیر فی اخبار افراد البشر، اثر غیاثالدین خواندمیر (۸۸۰–۹۴۱ق)، یکی از آثار برجسته در حوزه تاریخ عمومی جهان است. نویسنده روایت خود را از روزگار پیشدادیان آغاز میکند و تا پایان عمر شاه اسماعیل صفوی ادامه میدهد. علاوه بر تاریخ عمومی، او در پایان کتاب به کرامات سادات و عجایب عالم نیز میپردازد که نشاندهنده جامعیت اثر و دقت نویسنده در ثبت رویدادهای تاریخی است.»
ثبت ملی و ارزش هنری تذهیبها
محمدی تأکید کرد: «ثبت ملی نسخه خطی «حبیبالسیر» پس از طی مراحل قانونی انجام شد و این اقدام اهمیت و ارزش هنری و تاریخی اثر را برجسته میکند. تذهیبهای نسخه «حبیبالسیر» نمونهای بینظیر از سبک و مهارت هنرمندان صفوی است و نشان میدهد چگونه هنر ایرانی مفاهیم معنوی و زیباییشناختی را در قالب یک اثر مکتوب و تصویری متجلی کرده است. این نسخه امروز به نمونهای برجسته از هنر تذهیب دوره صفوی تبدیل شده است.»
جایگاه نسخه در کتابخانه وقفی بهاءالملک
مدیر موزه گفت: «کتابخانه وقفی مرحوم بهاءالملک، که این نسخه از آن به موزه منتقل شده است، دارای آثار خطی و تذهیب بسیار ارزشمندی است. نسخههای این مجموعه نشاندهنده سلیقه و دقت هنرمندان دوره صفوی در تذهیب و تصویرگری بوده و همواره مورد توجه پژوهشگران هنر و تاریخ ایران قرار گرفتهاند. ثبت ملی این نسخه، به معرفی بهتر و حفظ این میراث فرهنگی کمک شایانی خواهد کرد.»
جلوههای تذهیب و هنر بصری
وی ادامه داد: «تذهیب این نسخه تنها به زیبایی بصری محدود نمیشود. هماهنگی رنگها، طرحها و حاشیهها، بیانگر ظرافت و دقت ذهنی هنرمندان است. تذهیبگران صفوی توانستند با استفاده از رنگهای طلایی، لاجوردی، سبز و گلبهی، فضایی روحانی و هماهنگ ایجاد کنند که مخاطب را به تأمل وادارد و ارزش معنوی متن را دوچندان سازد.»
ترکیب تاریخ، هنر و معنویت
محمدی افزود: «نسخه «حبیبالسیر» علاوه بر زیبایی بصری و تذهیبهای نسخه «حبیبالسیر»، از لحاظ محتوایی نیز اثری ارزشمند است. این اثر نشان میدهد که چگونه تاریخ، هنر و معنویت میتوانند در قالب یک اثر مکتوب و تصویری ترکیب شوند. همزمان با ثبت ملی، این نسخه بهعنوان نمونهای برجسته از هنر تذهیب دوره صفوی معرفی شده و توجه محققان و علاقهمندان داخلی و خارجی را به خود جلب کرده است.»
برنامههای موزه برای معرفی نسخه
او افزود: با توجه به اهمیت این نسخه، موزه وقف همدان برنامههایی برای بازدید عمومی و برگزاری نمایشگاههای تخصصی طراحی کرده است تا علاقهمندان بتوانند از نزدیک با هنر تذهیب آشنا شوند. این اقدام همچنین به حفظ و ترویج میراث فرهنگی کمک میکند و نسلهای آینده را با هنر و تاریخ ایران آشنا میسازد.»
جزئیات فنی تذهیب
محمدی همچنین به جزئیات فنی تذهیب نسخه اشاره کرد: «تذهیبگران این نسخه با دقت فراوان حاشیهها را طراحی کردهاند. استفاده از خطوط هندسی و گلوبرگهای طبیعی، هماهنگی بینظیری در کل اثر ایجاد کرده است. این دقت و ظرافت باعث میشود تا نسخه «حبیبالسیر» از نظر تاریخی و هنری جزو آثار ممتاز به شمار آید.
پیام فرهنگی و آموزشی
وی در پایان اظهار داشت: «ثبت ملی نسخه خطی «حبیبالسیر» نشان میدهد میراث فرهنگی ایران هنوز جایگاه ویژهای در هنر جهانی دارد. این اثر هنر، تاریخ و معنویت را به هم پیوند میدهد و ارزشهای هنری دوره صفوی را به نسلهای امروز منتقل میکند. امیدواریم با معرفی این آثار، علاقهمندان بیشتری با هنر تذهیب و تاریخ ایران آشنا شوند و این میراث گرانبها حفظ و ترویج گردد.»
انگیزهبخشی برای پژوهشگران و هنرمندان
مدیر موزه خاطرنشان کرد: «این اقدام نه تنها به حفظ میراث فرهنگی کمک میکند، بلکه انگیزهای برای هنرمندان و پژوهشگران جوان ایجاد مینماید تا به مطالعه و پژوهش در زمینه تذهیب و هنر ایرانی بپردازند. نمایش این نسخه در موزه، فرصتی مناسب برای آشنایی نسل جوان با هنر ایرانی و ارزشهای معنوی متن است و علاقه به هنرهای سنتی و نگارگری در میان مردم را افزایش میدهد.»
هماهنگی زیباییشناسی و دقت تاریخی
محمدی گفت: «نسخه «حبیبالسیر» نمونهای از هماهنگی میان زیباییشناسی و دقت تاریخی است. این اثر نشان میدهد چگونه هنرمندان صفوی توانستند دانش، مهارت و ذوق خود را در خدمت هنر و فرهنگ قرار دهند. رنگها، ترنجها و حاشیههای گلبهی، ترکیبی از مهارت فنی و هنر ظریف را به نمایش میگذارد که نمونهای منحصر به فرد در تاریخ هنر ایران است.»
منبع خبر: خبرگزاری حوزه
دیدگاه شما چیست؟